Itasha (痛車) ศิลปะอนิเมะบนรถซิ่ง
Itasha (痛車) หรือที่แฟน ๆ อนิเมะคุ้นเคยกันในชื่อ “รถแต่งลายอนิเมะ” คือหนึ่งในวัฒนธรรมย่อย (Subculture) จากประเทศญี่ปุ่นที่เปลี่ยนยานพาหนะสี่ล้อให้กลายเป็นผืนผ้าใบเคลื่อนที่ จากเดิมที่เคยเป็นเพียงงานอดิเรกเฉพาะกลุ่มในมุมมืด ปัจจุบัน Itasha ได้ยกระดับสู่ “งานศิลปะบนรถซิ่ง” และก้าวเข้าสู่โลกมอเตอร์สปอร์ตระดับโลกอย่างเต็มตัว
คำว่า Itasha (痛車) มีจุดเริ่มต้นมาจากอารมณ์ขันและการเล่นคำของชาวญี่ปุ่นอย่างชาญฉลาด โดยรากศัพท์เดิมแบ่งออกเป็นสองความหมายตามยุคสมัย ในอดีตช่วงยุคเศรษฐกิจฟองสบู่ของญี่ปุ่น คำว่า Itasha มาจากการรวมคำระหว่า Italy กับ Sha (車) ที่หมายถึง “รถจากอิตาลี” เพื่อแสดงถึงความรวยและรสนิยมสูง จนกระทั่งในปัจจุบัน เมื่อกลุ่มโอตาคุเริ่มนำสติกเกอร์ตัวละครอนิเมะมาแปะรอบรถ คำว่า Itasha จึงถูกสลับความหมายไปพ้องเสียงกับคำว่า Itai (痛い) ที่แปลว่า “เจ็บปวด” กลายเป็น “รถที่เห็นแล้วรู้สึกเจ็บ (แทนเจ้าของ)” ความเจ็บนี้มีอยู่ 3 นัยยะด้วยกัน คือ เจ็บกระเป๋าตังค์กับค่าแต่งลาย, เจ็บปวดสายตาแก่ผู้พบเห็นที่ไม่ได้อินกับอนิเมะ และความรู้สึก “หน้าชา/อับอาย” (Cringe) ที่กล้าขับรถลายนี้ออกไปบนท้องถนนสาธารณะ
เมื่อวัฒนธรรมนี้ขยายตัว มันไม่ได้หยุดอยู่แค่รถยนต์ (Itasha) อีกต่อไป แต่มีการแตกแขนงคำศัพท์ออกไปตามประเภทพาหนะ เช่น
-
Itansha (痛単車) มอเตอร์ไซค์แต่งลายอนิเมะ (Itai + Tansha)
-
Itachari (痛チャリ) จักรยานแต่งลายอนิเมะ โดยมักจะแต่งที่แผ่นครอบล้อหลัง (Itai + Jitensha)
-
Itaseiko (痛飛行機) เครื่องบินแต่งลายอนิเมะ (มักเห็นในสายการบินพาณิชย์ที่ร่วมคอลแลบส์)
ประวัติศาสตร์และก้าวสำคัญสู่สายตาสาธารณชน
จุดเริ่มต้นของ Itasha เกิดจากการที่แฟนคลับอนิเมะและเกมในยุค 80s-90s เริ่มนำสติกเกอร์เล็ก ๆ หรือตัดตัวอักษรคันจิชื่อตัวละครมาแปะกระจกหลังรถ จนกระทั่งก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 เทคโนโลยีการพิมพ์สติกเกอร์ขนาดใหญ่ (Vinyl Wrapping) พัฒนาขึ้น ทำให้การเปลี่ยนโฉมรถทั้งคันทำได้ง่ายและสวยงามขึ้น
ประวัติศาสตร์หน้าสำคัญของ Itasha ที่ถูกพบเห็นตามงานต่างๆ เป็นครั้งแรกๆ คือในงาน Comiket 68 เดือนสิงหาคม (ปี 2005) ถือเป็นครั้งแรกที่มีการจัดพื้นที่แสดงรถ Itasha อย่างเป็นทางการในพื้นที่จอดรถของงาน ถือเป็นการประกาศศักดาของเหล่าโอตาคุสายซิ่งต่อหน้าสาธารณชนเป็นครั้งแรก หลังจากนั้นมา จากงานสายอนิเมะ Itasha ได้ข้ามฝั่งมาสู่โลกยานยนต์กระแสหลักในงาน Tokyo Auto Salon 2007 (งานแสดงรถแต่งที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น) การที่มีรถลายอนิเมะเข้าไปจอดเคียงข้างกับรถแต่งระดับสำนักแข่งชื่อดัง เป็นการพิสูจน์ว่า Itasha ได้รับการยอมรับในฐานะ “ศิลปะการตกแต่งรถยนต์” รูปแบบหนึ่งอย่างเป็นทางการ
ในปัจจุบันวัฒนธรรม Itasha ได้เติบโตและขยายตัวไปทั่วโลก จนเกิดเป็นงานเทศกาลแสดงรถอนิเมะโดยเฉพาะ ซึ่งไม่ใช่แค่การโชว์รถ แต่เป็นพื้นที่รวมตัวของคนรักป๊อปคัลเจอร์, คอสเพลย์, และดีเจเปิดเพลงอนิเมะ (Anisong DJ) เช่น
Itasha Tengoku (痛車天国 แปลว่า สวรรค์ของรถเจ็บ) จัดขึ้นที่เกาะโอไดบะ กรุงโตเกียว ถือเป็นงานมหกรรม Itasha ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยรวบรวมรถยนต์ มอเตอร์ไซค์ และจักรยานจากทั่วประเทศญี่ปุ่นมาจอดรวมกันมากกว่า 1,000 คัน! ภายในงานจะมีการประกวดรางวัลหลากหลายสาขา และเป็นจุดนัดพบของช่างภาพคอสเพลย์ระดับท็อป
Day Dream (DayDream 痛車展示) งานแสดงรถ Itasha สายซิ่งที่เน้นจัดในสนามแข่งรถชื่อดังอย่าง Fuji Speedway งานนี้จะเน้นไปที่รถ Itasha สาย Performance หรือรถสปอร์ตแต่งซิ่งเต็มระบบ (JDM สไตล์) นอกจากการจอดโชว์นิ่ง ๆ แล้ว ไฮไลท์ของงานนี้คือการเปิดแทร็กให้นำรถ Itasha ลงไปวิ่งซิ่งโชว์เสียงเครื่องยนต์ในสนามแข่งจริง ๆ
Itasha Alliance Showcase (ในงาน Anime Expo) งานรวมตัวของคนรักรถแต่งอนิเมะในสหรัฐฯ จัดขึ้นที่รัฐแคลิฟอร์เนีย รถที่นำมาโชว์ในงานนี้มักจะเป็นรถสปอร์ตฝั่งอเมริกา (Mustang, Corvette) หรือรถนำเข้าสไตล์ JDM ที่แรปเปอร์ลายอนิเมะแบบจัดเต็มตามเทรนด์ตะวันตก
Anime Frontier / Anime NYC จัดขึ้นในรัฐเท็กซัส และนิวยอร์ก รถแข่งฝั่งอเมริกาจะเน้นการมิกซ์กันระหว่างวัฒนธรรม Stance (รถโหลดเตี้ย ล้อแบะล้น ๆ) เข้ากับลายกราฟิกอนิเมะที่ดูดุดัน
Dokomi Itasha Expo หนึ่งในงานวัฒนธรรมญี่ปุ่นที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป จัดขึ้นในเมืองดึสเซลดอร์ฟ ประเทศเยอรมนี ซึ่งเป็นประเทศที่ขึ้นชื่อเรื่องเมืองแห่งยานยนต์อยู่แล้ว โซน Itasha ของที่นี่จึงพิเศษมาก เพราะเราจะได้เห็นรถยุโรปหรู ๆ หรือรถหรูสมรรถนะสูง (Euro Tuner) เช่น BMW, Porsche, Audi หรือ Volkswagen ถูกแปลงโฉมเป็นลายอนิเมะ ซึ่งให้กลิ่นอายที่แปลกตาและเท่ไปอีกแบบ
Itasha ในประเทศไทย
สำหรับในประเทศไทย วัฒนธรรม Itasha ไม่ได้เป็นเพียงแค่งานอดิเรกทางเลือกอีกต่อไป แต่ได้เติบโตจนมีคอมมูนิตี้ที่แข็งแกร่ง มีระบบ และมีการรวมตัวกันอย่างเหนียวแน่น โดยมีกลุ่ม Itasha Club Thailand เป็นแกนนำหลักในการขับเคลื่อนและสร้างสรรค์พื้นที่ให้คนรักอนิเมะและรถแต่งได้มาเจอกัน พวกเขาจะมีการจัดงานมิตติ้งประจำกรุงที่รู้กันในกลุ่มคือ ทุกๆ วันเสาร์ที่สองของเดือน ณ ลานจอดรถศูนย์การค้า CDC (Crystal Design Center) เลียบทางด่วนรามอินทรา เป็นการนัดรวมตัวกันช่วงค่ำ ๆ บรรยากาศเป็นกันเอง เจ้าของรถจะนำรถมาจอดเรียงราย เปิดไฟโชว์ลวดลายอนิเมะ บางคันเปิดเพลงอนิเมะคลอสร้างบรรยากาศ พร้อมเปิดท้ายรถที่แต่งเป็นตู้โชว์ฟิกเกอร์และของสะสม ถือเป็นพื้นที่พูดคุย แลกเปลี่ยนเทคนิคการแรปรถ และต้อนรับสมาชิกใหม่ที่เพิ่งเข้าวงการ หรืออาจมีการย้ายไปจัดมีตติ้งในสถานที่อื่นเพื่อเปลี่ยนบรรยากาศ ก็สามารถติดตามการนัดรวมตัวได้ที่เพจ Itasha Club Thailand บนเฟสบุ๊ค
ไม่เพียงแต่การรวมตัวกันเองเท่านั้น แต่กลุ่ม Itasha ในไทยยังได้รับความสนใจจากผู้จัดงานยานยนต์กระแสหลัก จนได้เข้าไปจัดแสดงในงาน Motor Show ระดับประเทศ ซึ่งช่วยพิสูจน์ว่าผลงานของพวกเขาก็คือ “ศาสตร์แห่งการแต่งรถ” ที่สังคมยอมรับ เรามักจะเห็นพวกเขานำรถไปจอดเฉิดฉายในโซนรถแต่งของงานใหญ่อย่าง Motor Show, Motor Expo และงานสายโมดิฟายโดยตรงอย่าง Bangkok Auto Salon ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างความเร็วและโลก 2D ได้อย่างลงตัว
Sunday Ride & Drive (ถนนข้าวสาร) งานคาร์มิตติ้งสุดชิคที่เปลี่ยนถนนข้าวสารให้กลายเป็นรันเวย์รถแต่ง ซึ่งรถ Itasha ก็ได้เข้าร่วมสร้างสีสัน สลับลวดลายอนิเมะสุดล้ำตัดกับบรรยากาศตึกเก่าและแสงสีของถนนข้าวสารได้อย่างมีเสน่ห์
รถซิ่งขึ้นตึก งานคอมมูนิตี้สายซิ่งแนว Underground ที่รวมรถแต่งไปมิตติ้งกันบนลานจอดรถชั้นดาดฟ้าของห้างสรรพสินค้าหรือตึกต่าง ๆ ซึ่ง Itasha สายเพอร์ฟอร์มานซ์ (แต่งเครื่องยนต์-จัดทรงซิ่ง) ก็ไม่พลาดที่จะไปร่วมแจม ควันยาง และแสงไฟนีออน
งาน Tofuya งานรวมพลคนรักรถซิ่งยุคเก่าและวัฒนธรรม JDM สไตล์ญี่ปุ่นแท้ ๆ (กลิ่นอายแบบการ์ตูน Initial D) ซึ่งแน่นอนว่า รถ Itasha ย่อมไม่พลาดที่จะไปร่วมแจม เพื่อเติมเต็มภาพลักษณ์ความเป็น “เจแปนนิสคาร์คัลเจอร์” ให้สมบูรณ์แบบที่สุด
Itasha กับวงการมอเตอร์สปอร์ต
ปัจจุบัน Itasha ไม่ได้จำกัดอยู่แค่บนท้องถนนหรือลานจอดรถมิตติ้งเท่านั้น แต่ได้กลายร่างเป็นลวดลายกราฟิก (Livery) บนรถแข่งสมรรถนะสูงในรายการมอเตอร์สปอร์ตระดับอาชีพของญี่ปุ่น สร้างสีสันและความตื่นตาตื่นใจให้แฟนความเร็วทั่วโลก
หากพูดถึง Itasha ในสนามแข่ง ทีมแรกที่ต้องนึกถึงคือ GOODSMILE Racing ในศึก Super GT ที่ส่งรถลาย Hatsune Miku (Racing Miku) ลงบดบี้กับคู่แข่งมาอย่างยาวนาน พวกเขาไม่ได้มาวิ่งโชว์ขำ ๆ แต่เคยคว้าแชมป์ประจำปีในรุ่น GT300 มาแล้วหลายสมัย ลบล้างคำสบประมาทว่า “รถการ์ตูนจะไปสู้รถแข่งจริง ๆ ได้อย่างไร” ลงได้อย่างราบคาบ
อีกหนึ่งทีมแถวหน้าอย่าง PACIFIC RACING TEAM ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องการคอลแลบส์กับอนิเมะดัง (เช่น Love Live!, Girls und Panzer) ในฤดูกาลล่าสุดพวกเขาได้จับมือกับเกม/อนิเมะสุดฮิตอย่าง Umamusume: Pretty Derby นำเหล่าม้าสาวนักวิ่งมาอยู่บนตัวถังรถแข่ง BMW M4 GT3 EVO ปลุกกระแสให้แฟนเกมหันมาเชียร์มอเตอร์สปอร์ตกันอย่างล้นหลาม
ในรายการแข่งรถประเภทเอนดูรานซ์ (วิ่งระยะยาว) อย่าง Super Taikyu Series ทีม TKRI ได้สร้างความฮือฮาด้วยการส่งรถ Mercedes-AMG GT3 แรปตัวถังเป็นลาย Kitagawa Marin นางเอกสาวนักคอสเพลย์จากอนิเมะชื่อดัง My Dress-Up Darling (หนุ่มเย็บผ้ากับสาวนักคอสเพลย์) ลงสนาม สะท้อนให้เห็นว่าวงการมอเตอร์สปอร์ตญี่ปุ่นพร้อมเปิดรับกระแสป๊อปคัลเจอร์ใหม่ ๆ อยู่เสมอ
Itasha ในวันนี้ จึงข้ามผ่านยุคแห่งความ “น่าอาย” กลายมาเป็นวัฒนธรรมการแต่งรถที่สะท้อนถึงความหลงใหลอันแรงกล้า ความคิดสร้างสรรค์ และการลงทุนระดับสูง มันคือสะพานเชื่อมระหว่างโลกแห่งจินตนาการ (2D) และโลกแห่งความเร็วบนความเป็นจริง (3D) ที่ไม่ว่าคุณจะเป็นแฟนอนิเมะหรือไม่ ก็ต้องยอมรับว่า… รถแต่งเหล่านี้เจ็บและเท่สุด ๆ จริง ๆ!
ทาง Realtime car magazine ขอขอบคุณทุกท่านที่เข้ามารับชมกันนะครับ และยังสามารถไปติดตามเราต่อได้ที่นี่เลย
Website : https://www.realtimecarmagazine.com/newsite/
Facebook : https://www.facebook.com/realtimecarmagazinecom/
Youtube : https://www.youtube.com/channel/UCeamIIu312yD-jYJUzOd7kQ
instagram : https://www.instagram.com/realtimecar_m
Tiktok : https://www.tiktok.com/@realtimecar
Lemon8 : https://s.lemon8-app.com/al/QdvMMZFrQR
Thread : https://www.threads.net/@realtimecar_magazine
